İRTİFAK  İŞLEMLERİNE  İLİŞKİN  SORU  VE  CEVAPLAR       

İrtifak hakkı ne demektir?

 

Bir eşya üzerinde hak sahibine o eşyadan yararlanma yetkisi sağlayan, herkese karşı ileri sürülebilen bir haktır. Başka bir ifadeyle; taşınmaz sahibinin taşınmazını bir başkasının kullanmasına müsaade etmesidir.


İrtifak hakkı tesisi için nereye başvurmalıyım?

 

Taşınmaz malın bulunduğu il defterdarlıklarına, malmüdürlüklerine ve Maliye Bakanlığına (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) bir dilekçe ile başvurulabilir.


Hangi amaçlarla irtifak hakkı tesis edebilirim?

 

Yürürlükten kalkan Yönetmelik hükümlerine göre, kamu yararı amaçlı irtifak hakkı, Turizm amaçlı irtifak hakkı, eğitim amaçlı irtifak hakkı, sağlık amaçlı irtifak hakkı, sosyal amaçlı irtifak hakkı, yatırımları teşvik amaçlı irtifak hakkı, fuarcılık ve sergileme amaçlı irtifak hakkı, kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımları teşvik amaçlı irtifak hakkı türleri için ayrı ayrı düzenlemeler yapılmış iken mevcut Yönetmelikte herhangi bir ayrıma gidilmemiştir.


İrtifak hakkı talebi yapıldıktan sonra işlem safahati haKkında kısaca bilgi verir misiniz?

İrtifak hakkı tesisi talebinde bulunulan gayrimenkulün, irtifak hakkına ilişkin ön incelemesi yapıldıktan sonra ön izin ihalesine çıkartılır. Ön izin verilmesinde amaç irtifak hakkı tesis edilmeden önce; projelerin hazırlanması ve onaylatılması gibi işlemlerin yerine getirilmesi için, bedeli karşılığında pazarlık usulüyle 1 yıla kadar verilen izindir. Fiili kullanım hiçbir şekilde yoktur, yer teslimatı yapılmaz. Ön izin süresince plan, proje, izin, ruhsat, kurul kararlarının alınmasıyla ilgili yetkidir. Ön izin süresi içerisinde ilgili işlemleri tamamladıktan sonra idarenin istemi irtifak hakkı kurulması için Bakanlığımıza yazılır. Bakanlığımızın izniyle önizin süresi içerisinde yükümlülüklerini yerine getirenlere çok 49 yıla kadar irtifak hakkı tesis kurulur.


Ön izin süresinin uzatılması mümkün müdür?

Mümkündür. Bir yıllık ön izin süresi bedeli karşılığında uzatılabilir ancak, ön izin dönemi dört yılı geçemez.


Ön izin süresi içinde yatırım yapmaktan vazgeçtiğim taktirde ödemiş olduğum teminatları geri alabilir miyim?

 

Ön izin süresi içinde yükümlülüklerin yerine getirilmemesi ve yatırım yapmaktan vazgeçilmesi durumunda sözleşme feshedilir. Alınan teminatlar hazineye gelir kaydedilir.


İrtifak hakkı bedeli nasıl belirlenir?

 

Ön izin ve irtifak hakkı bedeli; Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazların ön izin ve kullanma izni ihaleleri 2886 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin (g) bendine göre pazarlık usulü ile yapılır.


İlk yıldan sonraki  irtifak hakkı bedelleri nasıl belirlenir ve irtifak kurulduktan sonra başkaca bir bedel alınır mı?

 

            İlk yıldan sonraki irtifak hakkı bedeli, bir önceki yılın irtifak hakkı bedelini ÜFE oranında arttırılması suretiyle hesap edilir.

 

            İrtifak hakkı bedelinin yanı sıra hak lehdarı tarafından tesisin bizzat işletilmesi halinde toplam yıllık hasılatın % 1 oranında pay alınır.

 

            Ayrıca, Bakanlığımızdan izin almak kaydıyla hak lehdarının üçüncü kişilere kiraya vermesi halinde brüt kiranın % 1’i oranında ve kiracının tesisi işletmesinden elde edilecek toplam yıllık brüt hasılattan hak lehdarına ödenen kira bedeli düşüldükten sonra, kalan tutar üzerinden % 1 oranında ayrıca pay alınır.


Lehime tesis edilen irtifak hakkımı devretmem mümkün müdür?

 

Kanun, yönetmelik ve sözleşmede belirtilen şartların gerçekleştirilmesi durumunda Bakanlığımızca hazırlanacak yeni sözleşme koşullarının imzalanması kaydıyla irtifak hakkının devredilmesine Maliye Bakanlığınca izin verilmesi  ile mümkündür.