Page 42 - Defterdar Dijital
P. 42

Osmanlı Devlet Teşkilatı’nın Kadim Bir Kurumu






                        Her defterdar, berat ve hükmün arkasına  dirilerek kaydının yaptırıldığını da belirtmek
                        kendi  imzalarını  koyarlar,  sonra  vezirlere  gerekmektedir. Bu kalemde para hareke-
                        verirler, onlar tarafından nişan-ı Hümâyun  tini gerektiren işlem, bu kalemde tutulan
                        ile  ‘tuğra  ile’  nişanlandıktan  sonra  kasaya  adet-i  ağnam  ‘Koyun  başına  alınan  vergi’
                        konup, kâğıt eminine yollanır ve sahipleri  defteridir. Sözü edilen defterleri bu kalem-
                        oradan alırdı.                           deki şakirtler, yani çıraklar yazdıktan sonra,
                                                                 suretini kayıt için ruznameye verirler, akçe
                        Bu  kalemdeki  para  hareketini  gerektiren   olarak tahsilât hazineye girer ve defterlerini
                        işlemlerin ayrıca Ruznamçe kalemine bil-  de kendileri hıfzederlerdi.




                        Mukataacı-i Sani Kalemi                  Mevkufat Kalemi

                        Bu  ikinci  Mukataat  kaleminde  madenlere  Timarlarda oturan, askere gitmeyip, sefe-
                        ilişkin  defterlerin  tutulduğu  anlaşılmak-  re katılmayan kimselerden, sipahiye veril-
                        tadır. Bunlara ait eminler, amiller ve öteki  meyerek hazineye alınan ‘mevkuf tutulan’
                        hizmet sahiplerinin beratlarının, hükümle-  bedelleri mevkufatçı toplardı. Bu toplanan
                        riyle ilgili tezkirelerin hazırlandığı ve işlem-  Timar gelirleri ile beytü’l mal, yani devlet
                        lerin birinci Mukataa kalemindeki gibi yapıldı-  mallarının kayıtları ve yave ‘Sahipsiz hay-
                        ğı kalemdir.                             vanlar’ kayıtları bu kalemde tutulurdu.

                        Bu kalemde kendisine bağlı olan yerlerin
                        adet-i ağnamına ait defterler de tutuluyor-
                        du.



                        Varidat Kalemi
                        Başdefterdarlığa ait Mukataattan hazineye
                        teslim edilen gelirlerin kayıt olunduğu ka-
                        lemdir. Ruznamçe-i Evvel ve Sani kalemle-
                        rinde sözü edilen varidat kalemlerinden biri
                        de burasıdır.



                        Kale Tezkiresi Kalemi

                        Bütün Arabistan’da, Erzurum’da ve Rume-
                        li’deki kalelerdeki görevlilerin beratları ve
                        maaşlarının  hükümleri  buradan  çıkardı.
                        Hazırlanan tezkireler nişanlanıp, yani mü-
                        hürlenip, kâğıt eminine verilir, orada resmi
                        alınır, hüküm Kâtibleri beratları yazıp divid-
                        dara ‘Defterdara belgeleri imzaya götüren
                        kimse’ verirler, o da defterdara verirdi. Def-
                        terdarlar, beratta kendilerine ait yeri imza-
                        lardı. İlgili vezir padişah nişanını basar, be-
                        rat kâğıt eminine gönderilir, beratın sahibi
                        de oradan beratını alırdı.






                                                              40
   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47