Page 40 - Defterdar Dijital
P. 40

Osmanlı Devlet Teşkilatı’nın Kadim Bir Kurumu







                     Hazine-i Âmire Kalemleri

                     ‘Hazine-i Amire’de cereyan eden bürokratik işlemler’


                     Ruznamçe-i Evvel ve Ruznamçe-i Sani Kalemleri                                Bu kalemlerden
                                                                                                  yapılan ödemelerin ise,
                                                                                                  padişah müteferrika-
                     Bu  kalemlerin  başındaki  kişilerin  un-  suretini  vererek  onların  kendi  defter-  larına, çaşnigarlara,
                     vanları Ruznamçe-i Evvel ve Ruznamçe-i Sani  lerine  kayıt  yapmalarını  sağlayacakları  Ulûfe Kâtiblerine ya-
                     idi.  Yeni Birinci Ruznâmeci, İkinci Ruznâmeci  belirtilmekte ve belgelerin hıfzedileceği,   pılan aylık ödemelerle
                     günlük defter, defterci’ biçimindeydi. Bu ka-  yani saklanacağı açıklanmaktadır.  ilgili olduğu anlaşıl-
                                                                                                  maktadır. Hazineden
                     lemler, mutat’dan ve vakıflardan gelen   Buradaki  açıklamalara  göre,  Mukataa-  çıkan kumaş, kürk,
                     gelirlerin her gün, günlük olarak kayıtla-                                   altın ve gümüşün ikinci
                                                           cının  her  Mukataa  ya  da  vakfın  defterini  Ruznamçecinin izni ile
                     rının yapıldığı yerlerdir. ‘Hazine-i Amire’de   takip  etmek  için  bir  kayıt  yaptığı,  Ruz-  yapılacağı da bu ka-
                     olan Kâtiblerin Ahvâlin beyan eder’ adını ta-  namçe’ye  yani  ‘günlük  defter’e  bütün   nunnamede yazılıdır.
                     şıyan  kanunnamede  bu  kalemlerdeki   gelirlerin günü gününe yazıldığı ve bu-  Ruznamçe defterlerinin
                     kayıt düzeni anlatılırken, Mukataa ve va-  nun genel bir günlük defter olduğu bilin-  gelir ve giderlerin giriş
                     kıflardan gelen paraları önce makatacı-  mektedir.  Ayrıca,  genel  günlük  deftere   ve çıkışları ile ilgili ol-
                                                                                                  duğu anlaşılmaktadır.
                     nın kendi defterine kayıt edeceği, sonra   yardımcı olmak açısından nasıl ayrıldığı  Yıllık tutulan günlük
                     kayıta esas olan belgeye görüşünü ya-  belli olmayan, ancak gelirlerin izlendiği   defterin Nevruz ayı
                     zarak belgeyi  ruzname ‘günlük defter’ kale-  yardımcı gelir defterlerinin de bulundu-  başından öteki Nevruz
                     mine vereceğini ifade etmektedir. Onların                                    ayına kadar kayıtları
                     da bunu defterlerine kayıt edeceklerini,   ğu anlaşılmaktadır. Parayı getirip teslim  kapsadığını belirtmek
                                                           edene mukataacının makbuz verdiği de bi-
                                                                                                  uygun olacaktır.
                     ayrıca, bunların varidat kalemine belgenin                                   Sonraki yüzyıldaki
                                                           linmektedir.                           uygulamaların da
                                                                                                  ortaya koyduğu üzere,
                                                                                                  defterin iç denetim
                                                                                                  görevini üstlendiği de
                                                                                                  anlaşılmaktadır.





































                                                              38
   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   45