Page 36 - Defterdar Dijital
P. 36

Merkez Malî Bürokrasi ve Örgütsel Yapısı



                                    Osmanlı Devletinin gelişme döneminde defterdarlıkların
                                    örgütsel yapısı ile ilgili bilgiler daha çok 16. yüzyılda
                                    belirgin haldedir. Bu nedenle konunun incelenmesinde

                                    bu yüzyılın ele alınması gerekmektedir.


                                    16.  Yüzyılda  defterdarlıkların  örgütsel  Devletlerin Bürokratik teşkilatlanmaları-
                                    yapısını Uzunçarşılı ve Halaçoğlu incele-  nı araştırma konusu yapan bilim adam-
                                    miştir. Ayrıca, Prof. Dr. Mübahat S. Kü-  ları; genel bürokrasi içinde en önemli ve
                                    tükoğlu,  Kanuni’nin  son  zamanlarında  ağırlıklı  kesimi  mali  bürokrasinin  oluş-
                 İktidar karşısında sair   yürürlüğe giren Maliye Teşkilatı Kanun-  turduğunu söylerler.
                güç odaklarının ortaya   namesini ve 1539 yılında veziri azam ola-
                  çıkması ve palazlan-  rak görev yapan Lütfi Paşa’nın bu konuda   Her  şeyden  önce,  herhangi  bir  devletin
                ması, önce bürokraside   geniş  bilgi  veren  Asafnamesini  yayınla-  mali politika uygulamaları devletin genel
                      kendini gösterir.                                    örgütlenme biçiminden ve mali kurumla-
                                    mıştır.
                 Böyle hallerde iktidar                                    rından ayrı düşünülemez.
                  tarafından gösterilen   Kanuni Sultan Süleyman zamanında ya-
                  ilk refleks statükonun   yınlanan  ve  merkezi  mali  örgütlenme-  Ekonomik, sosyolojik ve teknolojik şartla-
                korunması şeklindedir.                                     rın veri kabul edildiği bir toplum düzenin-
                 Ancak, bu geçicidir ve   nin içeriğini en kapsamlı olarak belirten   de, gerçekte uygulanan mali politikaların
                 bir süre sonra iktidarın   Maliye  Teşkilatı  Kanunnamesinde,  mali
                  kaynağını oluşturan   örgütlenme dört bölümde ele alınmıştır.   çapını  o  konudaki  bürokrasinin  düzeyi
                  yeni güçlerin talep ve   Mali  örgütlenmenin  bu  dört  bölümü  ve   belirler.
                tercihleri doğrultusunda
                    bürokrasi yeniden   her bölümün içeriği üzerinde aşağıda du-
                  biçimlenmeye başlar.  rulmuştur.




                                                              34
   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41