Page 26 - Defterdar Dijital
P. 26

Osmanlı Devlet Teşkilatı’nın Kadim Bir Kurumu






                        2-Başdefterdarın Kalemine Tâbi Olan Kalemler


                        Mukâtaacı-i Evvel: İbrail, Isakçı, Tulça, Ma-  Vâridatçı:  Başdefterdarlığa  ait  mukataat-
                        çin, Akyolu gibi Rumeli’deki yerler ile Tuna  tan  hazineye  teslim  edilen  gelirlerin  kayıt
                        nehrindeki iskele ve memlehaların defter-  olunduğu kalemdir.
                        lerinin tutulduğu kalemdir. 48
                                                                 Tezkireci-i Kıla‘: Tüm Arabistan’da, Erzu-
                        Mukâtaacı-i Sânî: Madenlere ilişkin defter-  rum’da ve Rumeli’deki kalelerdeki görev-
                        lerin tutulduğu kalemdir. Yine bu kalemde   lilerin  beratları  ve  maaşlarının  hükümleri
                        kendisine bağlı olan yerlerin adet-i ağna-  buradan çıkardı.
                        mına ait defterler de tutulmuştur.       Tezkireci-i Ahkâm-ı Rumeli: Rumeli’ye ait
                        Mevkûfatçı:  Tımarlarda  oturan,  askere   ahkâm-ı mirî denilen hükümler, şikâyetler,
                        gitmeyip,  sefere  katılmayan  kimselerden,   çeltikçi, tuzcu beratları ile tımarları olma-
                        sipahiye verilmeyerek hazineye alınan be-  yan  şahincilerin  berat  tezkireleri  buradan
                        delleri toplardı. Bu toplanan tımar gelirleri   verilirdi.
                        ile beytü’l mal kayıtları ve yave kayıtları bu
                          kalemde tutulurdu.


                             3-Anadolu Defterdarı Kalemine Tâbi Kalemler



                                Mukâtaacı-i Evvel: Anadolu’da,    Karesi,  Bolu,  Karaman,  Erzurum,  Sivas,
                                   Bursa’da, Mihaliç’te ve diğer   Kefe ve Trabzon mukataalarına bu kalem
                                            yerlerde mukataaların  bakmaktadır.
                                            çoğuna bakan kalem-   Mevkûfatçı:  Anadolu’daki  beytü’l  mal,
                                           dir. Bu mukataalarla   yave,  tımar  ve  benzerlerinden  hazineye
                                          ilgili eminler, amiller ve   alınan  kısımlara  ait  işlemlerin  yapıldığı
                                       öteki hizmetlilerin berat-  kalemdir.
                                       larının ve hükümlerinin
                                     hazırlanması                 Vâridatçı:  Anadolu  Defterdarlığına  bağlı
                                     da bu kaleme ait idi.        olan mukataalardan sağlanan gelirlerden
                                                                  Hazine’ye teslim olanların kayıtlarını yü-
                                     Mukâtaacı-i  Sânî:  Aydın,   rütür.
                                      Menteşe,  Teke,  Alaiye,  Ha-
                                      mid,  Manavgat,  Midilli  ve  Tezkireci-i Ahkâm-ı Anadolu: Anadolu’da
                                      Bergama     mukataalarına  ahkâm-ı mirî denilen hükümler, şikâyet-
                                      bakan kalemdir.             ler, çeltikçi, tuzlaların beratları ile tımar-
                                                                  ları bulunmayan şahincilerin berat tezki-
                                                                  releri bu kalemden çıkardı.
            Defterdar
                                     Mukâtaacı-i  Sâlis:  Saruhan,


                        4-Üçüncü Defterdarın Kalemine Tâbi Olan Kâtipler:


                        Mukâtaacı-i Evvel: İstanbul, Edirne, Sela-  metlilerin beratlarının ve hükümlerinin bu-
                        nik,  Mora  ve  benzeri  yerlerdeki  mukata-  radan çıktığı ve tezkirelerinin verildiği be-
                        aların  bu  kaleme  bağlı  olduğu,  buralarda  lirtilmektedir. Bu yerlerdeki adet-i ağnam
                        görevli  eminlerin,  amillerin  ve  öteki  hiz-  defterleri de bu kalemde tutulmaktadır.





                                                              24
   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31