Page 207 - Defterdar Dijital
P. 207

Defterdarlık






                be-i Hümâyûn kapusu önüne geldiklerinde sadra-  Âzâm hazretlerinden mühr-ü şerifi alır ve Ruznâ-
                zam hazretleri dahi hareket edüb Vüzerây-ı âzam  me kesesini ve Maliye Defterhânesini ve Hazineyi
                ve Defterdar Efendi ve sair arza gidecekler var ise  ve  Defterhaneyi  ol  mühr-ü  şerîf  ile  mühürleyüb
                cümle  alettertib  ardınca  arza  giderler  ve  Sadr-ı  bâdehû derhal getürüb yine Vezir-i âzâm hazretle-
                âzâm hazretleri Bâbüssaade’ye vardıkda Sadreyn  rine teslim eder bu mahallerde yâni mühr-ü şerifi
                Efendiler selâmladıkları gibi tevakkuf etmeyüb ve  alub verdikde cümle erkân kıyam ederler bâdehû
                Kubbe altında eğlenmeyüb taşra giderler badehu  Vüzerâ ve Nişancı sağ cânibinde ve defterdar sol
                Sadr-ı  Âzâm  hazretleriyle  vüzerâ  ve  Defterdar  canibinde yerlerinden inüb iki geçilden selam veri-
                Efendiden maada tecdid-i menasıb zımnında arza  lüb  el  kavuşub  dururlar.  Sadr-ı  âzâm  hazretleri
                girmeleri iktizâ edenler arz odası kapusunun iç ta-  ibtida Vüzerâ ve Nişancıya bâdehû Defterdarlara
                rafında zemîn-i bûs edüb derakab avdet ve herkes  selâm verüb Divanhaneden taşra çıkarlar. Akabla-
                yerlerine  giderler.  Vüzerây-ı  âzâm  ve  Defterdar  rınca  Vüzerây-ı  âzâm  dahi  birbirleri  ardınca
                Efendi  huzur-ı  Hümâyûnda  ulûfe  telhisini  kıraat  alet-tertib yollarınca selamlayub Sadr-ı âzâm haz-
                edüb  çıkınca  tevakkuf  ederler.  Defterdar  Efendi  retleri Bâbüssaade tarafına selam vermeye mü-
                çıktıktan sonra vüzera dahi çıkub Bâbüssaade’de  başeret esnasında sair vüzerâ ilerü geçüb bir mik-
                Yeniçeri Ağasının üstü yanında tevakkuf ederler o  dar  sür’atle  yürüyüb  çıkub  her  vezirin  selam
                esnada Çavuşbaşı Ağa, Kapucular Kethüdası mü-  mahalleri nerede ise ânda tevakkuf ederler. Sadr-ı
                savat  üzere  Bâbüssaade  karşısında  Sadrazamın  âzâm hazretleri gelüb bunlara selâm verüb Selam
                kudümüne  müterkiban  dururlar.  Bâdehû  Sadr-ı  çavuşu selam alır. Bâdehû herkes evlerine gider-
                Âzâm dahi arzdan çıktıkda kapunun sağ ve sol kar-  ler. Lâkin Vüzerây-ı âzâm hâzeratı birbirlerinden
                şısında ve o mahalde duranlara ve Vüzerây-ı âzâm  müfarekat eylediklerinde Sadr-ı âzâmın selamına
                ve Yeniçeri ve Miralem Ağa ve Kapucubaşı Ağalara  durdukları gibi her vezir üstü yanında olan selâmı-
                selaâm verdikten sonra vüzerâ yine ardınca birbi-  na durur ve Selâm Çavuşu selâmın alır. Ve arza
                rini takib ederek Kubbe-i Hümâyûn’a gidüb Sadr-ı  girüb çıkanlar gerek Sadr-ı âzâm hazretleri ve Vü-
                Âzâm hazretleri yerlerinde kıyâmen durmalarıyla  zerây-ı âzâm gerek sairleri her kim olur ise olsun
                İbtidâ  vüzerâ,  bâdehû  Defterdar  ve  Reisülküttab  kürkü ve hil’ati arza giderken Bâbüssaade’de ge-
                efendiler ve sair Hâcegân ve bâdehû Miralem Ağa  yüb ve avdette dahi yine Bâb-ı mezkurda çıkarırlar.
                ve Kapucubaşı Ağalar ve Sipah ve silâhdar ve Bö-  Yeniçeri Ağası hil’ati mevkufunda geyüb öylece ge-
                lügat-ı Erbaa Ağaları Ocaklarıyla badehu Çavuş-  lüb arza gider. Ve çıkanda ol dahi Bâbüssaade’de
                başı Ağa üç nefer Ocağı ricaliyle bâdehum Kethü-  çıkarır.  Ve  resm-i  kadim  Sadr-ı  âzâm  hazretleri
                day-ı  Bevvabîn-i  Şehriyârî  birkaç  nefer  Ocağı  kürkünü  Bâbüssaade’de  çıkarmayub  Kubbe-i
                ricaliyle badehu Teşrifatî dâmenbus edüb herkes  Hümâyûn’a ânınla gelür takbil-i damendden sonra
                yerlerine giderler. (s. 257) Ancak Tezkireci Efendi-  Teşrîfatî olanlar arkasından alub Mehter başısına
                ler dâmenbus etmek de’eb değildir. Bâdehû sair  teslim etmekdir. (S. 258) Lâkin biraz vakitden beri
                Dîvanlarda  olan  merasim-i  mutade  icra  olunur.  bu resm metruk olub şimdi Bâbüssaade’de çıka-
                Sadreyn Efendiler Ulufe Dîvânı olmak takarrübiyle  rırlar. Ve ulûfeden gayrı vakitlerde dahi arza giril-
                mukaddem  gitmişler  idi.  Lâkin  sair  Dîvanlarda  mek bu veçhiledir. Fakat mugayeret Sadr-ı Âzâm-
                Sadreyn  hâzeratı  Kubbe  altında  bulunmalarıyla  lara  kürk  elbas  olunmaz  ve  Defterdar  Efendi
                anın tertibi bu veçhiledir ki, Dîvân bozulmağa baş-  girmez meğer ibtidasına mansıb olmuş ola. Lâkin
                ladıkda ibtidâ Yeniçeri Ağası badehu Kapucubaşı-  Yeniçeri  Ağası  ve  Sadreyn  Efendiler  Vüzerây-ı
                lar ve Bölükat Ağaları teenni ile çıkarlar. Bunlar  Âzâm  hâzeratı  elbette  arz  vukuunda  girerler  ve
                saray-ı Âmire kapusundan çıkub gittikleri mâlûm  bunlara dahi kürk ve hil’at elbaş ancak ibtida man-
                olucak  Çavuşbaşı  Ağa  ile  Kapucular  Kethüdası  sıb olub arza girdikleri vakitdir. Sadreyn Efendiler
                Ağa Dîvanhane kapusundan selamlayub Sadreyn  hâzeratı hiçbir arzda Kürk ve Hil’at misüllü şey el-
                hâzeratı kalkarlar. Dîvanhane kapusuna vardıkla-  bas olunmaz ve bunlar dahi kavanin-i divaniyeden-
                rında dönüp Vüzerây-ı âzâmı selamlarlar. Bâdehû  dir ki, telhis gittikde cümle erkân kıyam ederler ve
                Bâbüssaade tarafını selamlayub giderler. Yine Ça-  Divân-ı Hümâyûn’da vekil fermanıyla bir kimesne
                vuşbaşı ve Kapucular Kethüdası Ağalar durduğu  ta’zir olunmak ve had urulmak lâzım gelse Der-
                yerde  karar  edüb  Çavuşbaşı  Ağa  gelür  Sadr-ı  gâh-ı âli Kapucuları döğer amma gayrı yerlerde




                                                             205
   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212